رمضان المبارک

آشنایی با ماه 1

«رمضان» در لغت از «رمضاء» گرفته شده و معنای آن سوزانیدن می باشد. در این ماه پر فضیلت بسیاری از گناهان بخشیده می شود و برکات زیادی در آن وجود دارد. در همین باب رسول خدا (ص) می فرمایند: «انما سمی الرمضان لانه یرمض الذنوب؛ ماه رمضان به این نام خوانده شده است، چون در آن گناهان است که سوزانده می شود.»

این ماه تنها ماه قمری است که نام آن در قرآن آورده شده است و یکی از چهار ماهی است که جنگ کردن در آن توسط خداوند متعال حرام شده است. (تنها مواقعی که جنبه دفاعی داشته باشد مجاز است) کتاب های آسمانی قرآن کریم، انجیل، تورات، صحف و زبور در این ماه پر برکت نازل شده اند.

این ماه پر برکت در اسلام به عنوان ماه مهمانی خدا و میهمانی امت پیامبر اکرم (ص) شناخته می شود و پذیرایی با کرامت و مهربانی توسط خدای متعال در انتظار بندگان او خواهد بود. رسول خدا (ص) در این باره می فرماید: «ماه رجب ماه خدا و ماه شعبان ماه من و ماه رمضان، ماه امت من است، هر کسی در این ماه روزه داشته باشد بر او واجب می شود که گناهانش بخشیده شود و خداوند بقیه عمرش را تضمین کند و او از تشنگی و عطش در روز قیامت در امان خواهد ماند.»

این ماه یکی از ماه های قابل احترام و با اهمیت در بین مسلمانان جهان به ویژه ایرانیان است و ماه سلوک روحی آنان است و معمولا به مقدمه سازی در این ماه و به پیشواز رفتن و فراهم کردن زمینه های معنوی در ماه های رجب و شعبان هر سال آماده ورود به این ماه و بهره مند شدن از فضایل ماه رمضان می شوند، با ورود به این ماه شور و اشتیاق برای دادن افطاری و کمک به نیازمندان افزایش پیدا میکند و بسیاری از مردم به شب زنده داری و عبادت تا سحر می پیردازند. بسته های معیشتی بسیاری هم در این ماه به نیازمندان و فقرا هدیه داده می شود.

فضایل ماه رمضان

این ماه فواید و فضایل بسیاری دارد و نمی توان به همه آنها اشاره کرد. در ادامهاین مقاله برخی از مهم ترین فضایل ماه رمضان که در روایات و احادیث اسلام اشاره شده است را اشاره خواهیم کرد.

1. برترین ماه

یکی از فضایل ماه رمضان این است که به عنوان برترین ماه سال قمری محسوب می شود و با توجه به نازل شدن قران در آن ماه قرآن کریم می فرماید: «ماه رمضان ماهی است که قرآن برای هدایت انسان ها در آن نازل شده است.»سوره بقره، آیه 185.

2. نزول قرآن کریم و کتاب های آسمانی

نازل شدن بسیاری از کتاب های آسمانی بزرگ در این ماه نشان گر فضایل ماه رمضان می باشد بسیاری از کتاب های بزرگ مانند قرآن کریم، تورات، انجیل، زبور، صحف در این ماه نازل شده است. حضرت امام صادق (ع) در روایتی بیان کرده اند: «کل قرآن کریم در ماه رمضان به بیت المعمور نازل شد، سپس در مدت بیست سال بر پیامبر اکرم (ص) و صحف ابراهیم در شب اول ماه رمضان و تورات در روز ششم ماه رمضان، انجیل در روز سیزدهم ماه رمضان و زبور در روز هیجدهم ماه رمضان نازل شد.» ر.ک: الکافی، همان، ج 2 ،ص 628

خواص و فواید روزه داری

خداوند توفیق روزه داری را به بندگانش در این ماه عطا کرده است که فواید و خواص بسیاری را به همراه دارد «پس هر که این ماه را درک کرد، روزه گرفتن بر آن واجب می شود.» سوره بقره، آیه 185

1. خواص و فواید روحی و روانی روزه گرفتن

خواص و فواید روزه گرفتن از نظر روحی و روانی برای انسان بسیار مفید هستند و عملی که خداوند آن را بر انسان واجب کرده است حتما به نفع ماست. قطعا روح انسان نیاز به معنویت دارد همانند جسم انسان که با خوردن غذا تقویت می شود. برای رسیدن به این معنویت روحی، باید دستورات خداوند متعال را انجام داد روزه گرفتن یکی از این اعمال واجب می باشد. یکی از فواید روزه گرفتن تقویت اراده در انسان و غلبه بر نفس خود می باشد و همچنین افکار منفی و وسوسه های شیطان را دور می کند. سبب آرامش قلبی، تقویت اراده در انسان، صبر و تحمل و آمادگی انسان برای سایر عبادت ها را فراهم می کند. روزه گرفتن خواص و فواید جسمی و معنوی بسیاری دارد که از نظر علمی نیز ثابت شده است.

2. سلامت قلب با روزه گرفتن

بهببود سیستم قلب یکی دیگر از خواص و فواید روزه گرفتن می باشد. روزه داری باعث کاهش سکته های قلبی خواهد شد. با انجام این کار، میزان هموسیستئین کاهش می یابد و بدین صورت یکی از مهم ترین عوامل ایجاد سکته قلبی از بین می رود. همچنین باعث بهبود نارسایی های قلبی نیز خواهد شد، روزه داری با کاهش فشار خون و بهبود تپش قلب خطر ابتلا به بیماری های قلبی را کاهش می دهد.

3. دفع سموم بدن در ماه رمضان

این ماه فرصت مناسبی است که چربی های جمع شده با مصرف مواد غذایی در بدن را دفع کرد. مخصوصا برای غذا هایی که دارای مواد افزودنی هستند و برای سلامتی مضر هستند و به مرور زمان تبدیل به سم خواهند شد. وقتی فرد روزه دار است بدن او برای هضم غذا انرژی صرف نمی کند، به جای آن انرژی خود را برای سوزاندن آن اضافات صرف می کند و سلول های جدیدی برای بازسازی بدن تولید می شود.

4. فواید روزه داری برای دستگاه گوارش

دانشمندان به این نتیجه رسیده که یکی از خواص و فواید روزه گرفتن در ماه رمضان پاکسازی بدن و دستگاه گوارش می باشد. سلول های این قسمت از بدن دارای ریزش بیشتری نسبت به سایر نقاط هستند، با روزه گرفتن به مدت یک ماه فعالیت این قسمت کاهش می یابد و فرصت مناسب برای تجدید قبا و بازسازی آن وجود خواهد داشت، هم چنین میزان متابولیسم و سوخت و ساز بدن افزایش یافته و در نتیجه میزان فعالیت های متابولیسمی به حد نرمال می رسد. پس از یک ماه روز داری این قسمت از بدن فعالیت خود را بهتر ادامه خواهد داد.

5. تقویت تقوا، اراده و کنترل نفس

امام صادق(ع) در حدیثی در مورد خواص و فواید روزه گرفتن فرموده اند: خداوند متعال فرموده: «روزه از من است و پاداش آن را من می دهم.»

حضرت فاطمه (س) نیز می فرمایند: «خداوند روزه را برای استواری اخلاص، واجب فرمود.»

6. دوری از عذاب های دنیا و آخرت:

امام علی (ع) در باب خواص و فواید روزه گرفتن فرموده اند: «روزه بگیرید که سبب باریک شدن روده می شود و گوشت را می ریزد و از گرمای سوزان دوزخ دور می گرداند.»

7. دوری از شیطان:

امیرالمومنین علی (ع) به پیامبر اکرم (ص) فرمود: یا رسول الله! چه چیزی باعث دور شدن شیطان از ما می شود؟ پیامبر گرامی (ص) در پاسخ به ایشان فرمود: روزه چهره او را سیاه می کند و صدقه پشت او را می شکند.» بنابراین، یکی از فواید و خواص روزه گرفتن در ماه رمضان دور شدن از شیطان و وسوسه های آن می باشد.

8. نزدیکی بین غنی و فقیر:

یکی از خواص و فواید روزه گرفتن در ماه رمضان یاد کردن نیازمندان و گرسنگام می باشد که باعث می شود که کمک آنها بشتابند. حضرت امام حسن عسگری (ع) در حدیثی فرمودند: «تا توانگر درد گرسنگی را بچشد و در نتیجه به نیازمند کمک کند.»

مهم ترین فضیلت های ماه مبارک رمضان برای انسان ها

السلام علیک یا شهر الله الاکبر و یا عید اولیائه
درهای آسمان در شب اول ماه رمضان گشوده می شود وتا آخرین شب این ماه بسته نمی شود.

پیامبر اکرم (ص)

بدبخت واقعی کسی است که این ماه را پشت سر گذارد و گناهانش آمرزیده نشود .

پیامبر اکرم (ص)

رمضان ، رمضان نامیده شد ؛ زیرا گناهان را می سو زاند .

پیامبر اکرم (ص)

خداوند ماه رمضان را میدان مسابقه ای برای آفریدگان خود قرار داده تا با طاعتش برای خشنودی او از یکدیگر پیشی گیرند .

امام حسن (ع )

۱-« در هر شب ماه رمضان خدا را در موقع افطار هفتاد هزار آزاد کرده از آتش است که همگی مستوجب آتش بوده اند و چون آخرین شب رمضان شود در آن شب معادل آنچه در تمام ماه آزاد شده اند آزاد خواهد فرمود.»

2 – در روایت دیگر:« چون نخستین شب ماه رمضان فرا رسد خداوند هر کس را بخواهد میآمرزد و در شب بعد از آن آنها را دو برابر فرماید و درشب بعد دو برابر شبهای پیش «آزاد» می فرماید تا آخرین شب ماه رمضان به قدر دو برابر آنچه در هر شب آزاد فرموده است آزاد خواهد فرمود.»

3- و از جمله سیّد ابن طاوس (قَدَّسَ الله نَفْسَهُ الزَّکِیَّهْ) در اقبال از کتاب (بِشارَهُ الْمُصْطفی لِشیعَهِ الْمُرْتَضی) به اسناد خود تا حسن بن علی بن فضال از رضا صلوات الله علیه از پدرانش از امیرالمؤمنین علیهم الصلوه والسلام روایت کرده است که فرمود رسول خدا صلی الله علیه واله و سلم روزی برای ما، خطبه نمود و فرمود:
هر کس در آن ماه آیهای از قرآن تلاوت کند اجر او مانند کسی است که در غیر آن ماه قرآنی ختم کرده است.
هر کس در آن ماه نماز مستحبی و به دل خواه خود بجای آورد خداوند برات بیزاری او را از آتش به او دهد و هر کس در آن ماه واجبی ادا کند برای او ثواب کسی است که هفتاد فریضه در ماههای دیگر ادا کرده باشد.
هر کس در آن ماه بر من بسیار درود و صلوات فرستد خداوند در روزیکه میزانها سبک است میزان او را سنگین کردهاند .
«ای مردم ماه خدا به سوی شما پیش آمد با برکت و رحمت و مغفرت به شما اقبال نمود- آن ماهی است که نزد خدا افضل از سایر ماهها است روزهای آن بهترین روزها، شبهای آن با فضیلتترین شبها و ساعتهای ان بهترین ساعتها است، ماهی است که شما به مهمانی خدا دعوت شده اید و در آن ماه از اهل کرامت «خدا» قرار گرفاته اید نفسهای شما درآن ماه تسبیح است و خوابتان در آن عبادت و عملتان در آن مقبول و دعایتان در آن مستجاب است پس بخواهید از خداوند پروردگارتان با نیّات راست و دلهای پاک که شما را به روزه در آن ماه و تلاوت کتاب خودش موفق فرماید زیرا بدبخت کسی است که در این ماه بزرگ از آمرزش خدای نومید محروم شود به گرسنگی و تشنگی خودتان در این ماه گرسنگی و تشنگی روز قیامت را بیاد آورید و بر فقرای خودتان و بینوایان خودتان تصدق بدهید و در آن ماه برگان خودتان را توقیر و احترام کنید به کوچکتران رحم نمائید و ارحام خود را صله کنید و زبانهایتان را نگاهدارید و چشمها را از آنچه نگاه به آن حلال نیست بپوشید و گوشهاتان را ازآنچه شنیدن آن نارواست ببندید و بر یتیمان مردم ترحم و مهربانی نمائید تا بر یتیمان شما ترحم شود و از گناهان خودتان به سوی خدا بازگشت نمائید و دستهایتان را در اوقا نمازهاتان به دعا بردارید زیرا وقت نماز افضل ساعاتیست که خدای عز و جل به بندگانش به نطر رحمت می نگرد و چون چیزی بخواهند و با او مناجات کنند جوابشان را میدهد و چون ندا کنند لبیک فرماید و دعایشان را مستجاب نماید.
ای مردم جانهای شما در گرو کردارهای شماست پس آنها را به طلب آمرزش و استغفار از گرو در آورید و پشتهای شما از بار گناهانتان گران است به طول سجدههاتان آنها را سبک سازید و بدانید که خداوند به عزت خود سوگند یاد فرموده است که نمازگزاران و سجدهکنندگان را با آتش عذاب نفرماید و نترساند روزیکه مردم در برابر پروردگار عالمیان بر پا خیزند.
ای مردم هر کس از شما روزه دار مؤمنی را دراین ماه افطار دهد در برابر این عمل به نزد خدا برای او ثواب آزاد کردن بنده ایست و آمرزشی نسبت به گناهان گذشته اوست- عرض کردند با رسول الله همگی ما را توان آن نیست که چنین کنیم آن حضرت صلی الله علیه واله فرمود خود را از آتنش نگاه داردی هر چند به بخشی از خرما باشد و ازآتش بپرهیزید هر چند به جرعه آبی باشد .
ای مردم هرکس از شما در این ماه خلق خود را نیکو سازد به او پروانه عبور از صراط میدهند در روزیکه در آن روز قدمها می لغزد و هر کس از شما با رغلام و کنیز خود را سبک گرداند و هر کس شر خود ار نگهدارد خداوند غصب او را در روز ملاقات از او باز دارد و هر کس در آن ماه یتیمی را گرامی دارد خداوند در روز ملاقات او را گرامی دارد و هر کس در آن ماه قطع رحم کند خداوند رحمت خود را در روز ملاقات از او قطع نماید .

ای مردم درهای بهشت در این ماه باز است از پروردگار خو بخواهید که آنها را بر روی شما نبندد و درهای دوزخ بسته است از خدا مسئلت کنید که آنها را بر شما نگشاید- و شیاطین در زنجیراند از پروردگار خود بخواهید که آنها را بر شما تسلط ندهد امیرالمؤمنین علیه السلام فرماید که من برخاستم و عرض کرد یا رسول الله صلی الله علیه واله با فضیلتترین اعمال در این ماه کدامست؟ فرمود یا اباالحسن افضلترین اعمال در این ماه پارسائی و دوری است از آنچه خدای عز و جل حرام فرموده است- سپس رسول خدا بگریست عرض کردم یا رسولالله چه چیز شمار ار به گریه آورده است فرمود یا علی آنچه که در ین ماه از تو حلال می گردد گویا تورا می بینم که در برابر پروردگار خود نماز میگذاری و بدبختترین اولین وآخرین همدوش و هم قطار پی کننده ناقه صالح برانگیخته میشود و ضربتی بر فرق تو میزند و محاسن تو را به خون سرت خضاب می کند- امیرالمؤمنین (ع) فرماید – عرض کردم یا رسول الله صلی الله علیه واله در ان حال دین من در حال سلامت است؟!!- فرمود: آری در سلامت دین خواهی بود- سپس فرمود یا علی- هر کس ترا بکشد مرا کشته است و هر کس به تو کینه بورزد به من کینه ورزیده است و هر کس به تو دشنام دهد مرا دشنام داده است زیرا تو برای من به منزله جان منی روح تو از روح من است و گل تو از گل من چه خدای عزوجل مرا آفریده و ترا آفرید و مرا برگزید و ترا برگزید و مرا برای نبوت و پیمبری اختیار کرد و ترا برای امامت و پیشوائی پس هر کس امامت ترا منکر شود منکر نبوت من شده است-یا علی-تو وصیّ من میباشی و پدر فرزندان من هستی و شوهر دختر منی و جانشین و خلیفه من بر امت من در زندگانی و بعد از مرگ من میباشی فرمان تو فرمان منست و نهی تو نهی من است به آن کسیکه مرا به نبوت برگزید و مرا بهترین خلق قرار داد قسم میخورم که تو حجّت خدا بر خلق او هستی و امین او بر راز او و خلیفه او در بندگان او میباشی.»
و از «رساترین» چیزی که در مژده برای ماه رمضان وارد شده است دعای پیغمبر صلی الله علیه واله است برای کسیکه در آن ماه گناهانش آمرزیده نشده باشد آنجا که آن حضرت صلی الله علیه واله فرماید:
«هرکس ماه رمضان بر او بگذرد و آمرزیده نشده باشد خدا اورا نیامرزد» و این دعا به لحاظ اینکه او صلی الله علیه واله برا یرحمت عالمیان مبعوث گردیده است بشارت برگی برای وسعت رحمت و عام بودن غفران در این ماه است و الاّ با اینکه او رحمه للعالمین است برای مسلمانان دعا می کند هر چند گناهکار باشد و بدین جهت در این باب اخبار زیادی وارد شده است که شیاطین متمّرد در زنجیراند و درهای بهشت و ابواب رحمت خداوند باز است ودرهای دوزخ بسته است و خداوند شر دشمنان جنّی را باز میدارد و منادی خدای از اول ماه تا آخر آن ندا می کند و در ماهی از ماه های دیگر مانند آن در اخبار وارد نشده است و آنچه در باب منادی در سایر ماه ها وارد شده است آن است که در ثلث آخر شب ندا بلند است جز در شب های جمعه که از اول شب تا آخر شب منادی حق تعالی ندا میکند و همچنین در ماه رجب عموماً و اما ماه رمضان- ندآء از اول ماه تا آخر آن در شبها و روزهای آن وارد است ودر اختصاص ماه رمضان به اجابت دعاء آیه «ادعُوْنُی اَسْتَجْبَ لَکُمْ» وارد گشته است .
۴_مـرحـوم آیت الله قاضـى در ماه رمـضـان بـه مـردم مـى فـرمـود : "مــردم خـودبـیـن نباشید، خدا بین باشید" . از خودبینـى خـارج شدن کـافـى نیست باید خدا بین شد .
- در ماه مبارک رمضان از "خدایی" استعفا بدهیم.
- بیایید از خدائیمان استعفا بدهیم! ماه رمضان است بیایید دیگر خدا نباشیم؟!. یعنی چه؟ تو که می گویی: "خدا چرا این طور با من رفتار نکردی" یعنی تو هم خدا، من هم یک خدا. این فضولی ها خیلی زشت است. ما کار خودمان را بکنیم خدا هم کار خودش را. حافظ وظیفۀ تو دعا گفتن است و بس/ در بند آن مباش که نشنید یا شنید.

- به آقای قاضی گفته بودند ماه رمضان روزه می گیرید؟ گفته بود تا ببینیم تکلیف چیست. این درس است . طرف می گوید اگر بمیرم روزه ام را می گیرم . خب روزه را برای که می گیری؟!

- ما باید در ماه رمضان عبدالله شویم. اگر کسی سبوعیت در او غلبه کند عبدالکلب است. اگر کسی شهوت در او غلبه کند عبدالخنزیر است. اگر کسی شیطنت در او غلبه کند عبد الشیطان است. عبد الله آن کسی است که سبوعیت و…( شهوت و شیطنت در او غلبه نداشته باشد.)

- این چه میهمانی است که همه اش گرسنگی و تشنگی است؟! پس معلوم می شود غذاهای دیگری هست؛ نوشیدنی های دیگری هست؛ما غافلیم. ذکر های مخصوصی هست.
- تا خودمان را پیدا نکنیم خدا را پیدا نمی کنیم. ماه رمضان، ماه پیدا کردن خود است. ما قرآن را گم کردیم؛ خدا را گم کردیم؛ اهل بیت را گم کردیم؛ چرا؟!. اول ماه رمضان گفتیم نبّهنا عن نومة الغافلین (ما را از خواب غافلان بیدار کن)، ولی گفتیم و رفتیم؛ واقعا نخواستیم. آدم اگر بیدار باشد درد را می بیند از کجا می آید؛ آفت را می بیند. ولی خواب اگر بودی نه درد را می بینی… سیل می آید، درنده می آید.

- وقتی شیطان درون تسلیم شود، آن شیطان بیرون کاری نمی تواند بکند. در ماه رمضان، آن شیطان بیرون بسته است تا ما با خودمان ور رویم(و این شیطان درون را مهار کنیم).